Rimini als kunsthistorisch kruispunt

Rimini: Rome, renaissance en herinnering

Rimini brengt verschillende historische lagen dicht bij elkaar. Romeinse monumenten, middeleeuwse kerken en de renaissance van het hof van de Malatesta zijn er nog zichtbaar in de stad. Later kreeg Rimini opnieuw een ander gezicht door de films en herinneringen van Federico Fellini.

Het Tempio Malatestiano vormt het duidelijkste ontmoetingspunt van die geschiedenissen. Sigismondo Pandolfo Malatesta liet een bestaande franciscaner kerk in de vijftiende eeuw ingrijpend verbouwen en gaf Leon Battista Alberti opdracht voor de nieuwe façade. De marmeren bogen en zuilen verwijzen naar de architectuur van de klassieke oudheid, terwijl het gebouw zijn christelijke functie behield. Binnen komen religieuze voorstellingen naast klassieke motieven en verwijzingen naar de sterren, deugden en roem te staan. De kerk werd zo niet alleen een plaats van eredienst, maar ook een uitdrukking van de cultuur en ambities van het Malatestahof.

De Romeinse monumenten van Rimini geven die klassieke vormentaal een concrete omgeving. De Arco di Augusto en de Ponte di Tiberio herinneren aan de Romeinse stad waarvan nog altijd sporen aanwezig zijn. Voor de renaissance waren zulke bouwwerken geen verre resten van een verdwenen wereld. De oudheid stond letterlijk tussen de gebouwen waarin men dagelijks leefde. De architectuur van Alberti krijgt vanuit die omgeving een andere betekenis.

Tegelijkertijd bleef Rimini een middeleeuwse en christelijke stad. Oude kerken bleven functioneren en kregen nieuwe altaren, schilderijen en decoraties. De renaissance verving de bestaande stad dus niet, maar voegde er nieuwe vormen en betekenissen aan toe. In het Tempio Malatestiano is die overgang nog letterlijk in één gebouw aanwezig.

In de twintigste eeuw ontstond opnieuw een ander beeld van Rimini. Federico Fellini maakte van de stad van zijn jeugd een landschap van herinneringen, dromen en verbeelding. Net als de Romeinse monumenten en het Tempio Malatestiano laat ook zijn werk zien hoe een bestaande stad telkens opnieuw tot beeld kan worden gemaakt.

Rimini is geen stad met één herkenbaar historisch gezicht. Romeinse resten, middeleeuwse kerken, renaissancearchitectuur en de persoonlijke wereld van Fellini bestaan er naast elkaar. De verschillende lagen zijn niet verdwenen, maar blijven in het huidige stadsbeeld met elkaar verbonden.

Geraadpleegde bronnen:
- Wikipedia
- Web Gallery of Art
- Pier Giorgio Pasini, The Malatesta Temple, Specimen, 1988
- John T. Paoletti & Gary M. Radke, Art in Renaissance Italy, Laurence King Publishing, 2005
- Rudolf Wittkower, Grondslagen van de architectuur in het tijdperk van het humanisme, Uitgeverij SUN, 1996
- Eigen waarnemingen ter plaatse van de kunstwerken en de architectuur van de kerk